Voorgestelde wetswijzigingen rond scheiding en omgang in strijd met Europees Verdrag

Op donderdag 22 April zal de Tweede Kamer debatteren over voorstellen die minister Donner van Justitie de afgelopen week aan de Kamer heeft doen toekomen. Aan de orde zal daarnaast ongetwijfeld ook komen een initiatief-wetsvoorstel van dhr. Luchtenveld (VVD) alsmede de notitie "Ouder blijf je" van de PvdA (relevante stukken: zie onderaan dit persbericht).

Zowel de voorstellen van Donner, de notitie van de PvdA als het initiatief-wetsvoorstel van dhr. Luchtenveld zijn in strijd met het Europees Recht, in het bijzonder artikel 8 en artikel 14 van het Europees Verdrag.

Op grond van deze artikelen heeft het Europees Hof bij herhaling bepaald dat met betrekking tot family life geen onderscheid mag worden gemaakt tussen gehuwde en ongehuwde ouders, en dus evenmin tussen gescheiden en gehuwde / ongehuwde ouders. 

De Nederlandse wetgeving maakt dat onderscheid ten onrechte nog wel en de thans op tafel liggende voorstellen negeren die anomalie volledig. 
Zo kan een ongehuwde vader uitsluitend zijn kind erkennen indien de moeder danwel de rechter i.p.v. de moeder hem daartoe toestemming verleent. Ook het ouderlijk gezag wordt bij wet automatisch aan de ongehuwde vader onthouden, tenzij de moeder daarin toestemt. Vervolgens maakt de wetgever onderscheid tussen kinderen van ouders met en ouders zonder ouderlijk gezag, waar het hun mogelijkheden van family life betreft (zie onder meer art. 377BW). 

Het is onbegrijpelijk dat zowel het kabinet als het parlement bij de bespreking van hervormingen in het familierecht volledig voorbij dreigen te gaan aan de jurisprudentie van het Europees Hof. Dat knelt destemeer omdat Nederland geen Constitutioneel Hof kent en wetgeving in ons land dus niet kan worden getoetst aan (dwingend) Europees Recht en Verdrag.
Het Nederlandse parlement kan als gevolg daarvan wetgeving aannemen die in strijd is met het Europees Verdrag, zonder dat burgers de mogelijkheid hebben die wetgeving te toetsen en nietig te doen verklaren. 

Juist het ontbreken van een Constitutioneel Hof impliceert dat de wetgever zelf de zorgvuldigheid dient op te brengen om wetten in overeenstemming te brengen met dwingend recht. 

SOS Papa doet daarom een dringend beroep op de leden van het parlement en de Minister van Justitie om - in navolging van Frankrijk - thans schoon schip te maken en met spoed alle wet- en regelgeving gerelateerd aan family life in overeenstemming te brengen met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

De belangrijkste wetsaanpassingen zijn in dat verband:

• Biologische ouders hebben de plicht hun kind te erkennen, ongeacht hun onderlinge relatie en burgerlijke staat.
• Een kind heeft louter door zijn geboorte reeds het recht op family life met zijn beide biologische ouders. De wetgever mag daarin tussen de ouders geen onderscheid in statuur maken. Dit impliceert dat beiden automatisch het ouderlijk gezag dienen te verkrijgen, ongeacht hun onderlinge relatie en burgerlijke staat.
• Het wetsbegrip "omgang" dient z.s.m. plaats te maken voor het begrip "family life" zoals het Europees Verdrag dat hanteert
• Het onderscheid tussen de verzorgende ouder en de ouder met omgang is als uitgangspunt voor wetgeving niet toegestaan
• Ook het onderscheid tussen de "ouder bij wie het kind hoofdverblijf heeft" en de "ouder met omgang" dient uit de wet te worden geëlimineerd. Het kind heeft recht op de zorg door beide ouders en heeft bij wet als uitgangspunt bij beide ouders hoofdverblijf
• Een ouder die zonder gerechtelijke toestemming het family life van het kind met diens andere ouder niet waarborgt, handelt bij wet in strijd met de mensenrechten van het kind en de andere ouder.

Reacties (4)