Amsterdam, 10 Mei 2005
Aan: de leden van de Tweede Kamer

Geachte Parlementariërs,

Met grote belangstelling hebben wij kennis genomen van het initiatief-wetsvoorstel Luchtenveld, de vragen die de fracties daarover op 5 februari 2005 aan hem hebben gesteld en de beantwoording daarvan door dhr. Luchtenveld op 8 april 2005.

Op de eerste plaats willen wij onze waardering uitspreken voor dhr. Luchtenveld. Zijn wetsvoorstel beoogt de gelijkwaardigheid van ouders in wet en praktijk te introduceren en het recht op gezinsleven (family life) te versterken.

Ondanks deze waardering hebben wij echter grote bedenkingen tegen het feit dat onderscheid gemaakt blijft worden tussen kinderen van getrouwde en ongetrouwde ouders. Het is alsof de wetgever expliciet wil zeggen: een kind van getrouwde ouders die gaan scheiden verdient een goed ouderschapsplan en twee ouders die hun ouderlijk gezag behouden, maar om kinderen van ouders die nooit met elkaar zijn getrouwd bekommeren wij ons niet.

Het is echter niet de keuze van het pas geboren kind of zijn ouders wel of niet in de echt zijn verbonden. En het is zeer zeker niet de keuze van de vader dat aan hemzelf het ouderlijk gezag wordt onthouden. Een kind geboren uit ongehuwde ouders heeft net zoveel recht op twee ouders met ouderlijk gezag als een kind van ouders die wel zijn gehuwd maar na de geboorte van hun kind het huwelijk beëindigen. Zo ook hebben alle kinderen recht op een onbelemmerd gezinsleven (family life) met hun beide ouders.

In deze humane opvatting vinden wij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens aan onze zijde. Mede om die reden heerst in Frankrijk al sedert maart 2002 'de wet van de ware gelijkheid van de vader en de moeder' waarbij – ongeacht de statuur van de relatie – iedere biologische vader automatisch bij wet het ouderlijk gezag heeft, net als de moeder.

In scherp contrast daarmee staat de wetgeving in ons land. De vader kan hier zijn kind pas erkennen indien de moeder daartoe toestemming verleent, dan wel de rechter vervangende toestemming.
Aan de ongehuwde moeder is het daarnaast straffeloos toegestaan het kind in het geboorte-register in te doen schrijven onder de noemer "vader onbekend". En de ongehuwde vader verkrijgt nimmer het ouderlijk gezag, tenzij de moeder daarin bewilligt.

Dat is des te ernstiger omdat de Nederlandse wetgever het kunnen genieten van family life door kind en vader koppelt aan erkenning en gezag. Daarmee handelt de wetgever in strijd met het Europees Verdrag, aangezien de wetgever die erkenning en het ouderlijk gezag (en dus de zorgplicht) a priori bij wet aan de ongehuwde vader onthoudt en afhankelijk stelt van de toestemming door de moeder.

Feitelijk komt het er op neer dat de wetgever aan kinderen van ongehuwde ouders minder mensenrechten en waarborgen toekent dan aan kinderen van gehuwde ouders.
Deze anomalie in onze wetgeving is niet in het belang van het welzijn van de grote aantallen kinderen die het betreft, schept een grove ongelijke rechtsbedeling tussen ongehuwde moeders en ongehuwde vaders en maakt een ongeoorloofde inbreuk op de rechten van een buiten het huwelijk verwekt kind op een onbelemmerd family life met zijn beide ouders.

Wij willen er daarom op aandringen dat uw Kamer bij de behandeling van het wetsvoorstel Luchtenveld komt tot een zodanige aanvulling via amendering, dat het onderscheid tussen kinderen van gehuwde en ongehuwde ouders in het wetsvoorstel volledig wordt geëlimineerd.

Waar voor Jezus, het Europees Hof en het VN verdrag voor de rechten van het kind alle kinderen gelijk zijn, hebben ook kinderen van ongehuwde ouders recht op twee verantwoordelijke ouders met ouderlijk gezag, en op de wettelijke waarborg van family life met hen beiden.

Wat wij derhalve in concreto bepleiten, is [A] toekenning bij wet van erkenning en ouderlijk gezag aan beide ouders van een buiten het huwelijk verwekt kind op dezelfde wijze als dat in Frankrijk is geregeld (de vader moet zich uiterlijk binnen een jaar na de geboorte melden) en [B] het schrappen van de mogelijkheid van een geboorte-aangifte "vader onbekend" voorzover de verwekker aan de moeder bekend is c.q. zou kunnen zijn (hetgeen dient te worden getoetst).

Het gaat in Nederland om 61.000 buiten het huwelijk geboren kinderen per jaar, tegen 138.000 kinderen die binnen het huwelijk worden geboren.
Al deze kinderen hebben recht op en baat bij twee verzorgende ouders die in onderlinge gelijkwaardigheid een deugdelijk ouderschapsplan maken, zoals het wetsvoorstel Luchtenveld en ook dat van Donner beoogt voor ex-gehuwden.
Uw parlement dreigt nu één op de drie geboren kinderen van die waarborgen uit te sluiten. Jegens die kinderen is daarvoor geen enkele rechtvaardigings-grond.

Namens het Bestuur Stichting SOS Papa / FamilyRights

Maarten Legêne / secr.